Ahşap Rehber

Ahşap Yüzeylerde Boya Rehberi Bölüm 2 – Ahşap Boyası Çeşitleri

hazırlayan Pınar Alkan

Kendin yap çalışmalarınızda ve özellikle ahşap kullanımı gerekli projelerinizde ahşap parçaların boyası için hangi çeşit boyayı ve nasıl kullanmanız gerektiği hakkında hazırladığım ahşap yüzeylerde boya rehberi adlı yazı serisinin 2. bölümü olan ahşap boya çeşitlerini ve seçeneklerini anlatmaya çalışacağım.

Bir önceki yazımda sizlere ahşap yüzeylerde boya amaçlı kullanabileceğiniz vernik ve cila seçenekleri hakkında bilgilere yer vermiştim. Vernik ve cila arasındaki farkları, uygulama şekiller ve dikkat edilmesi gereken hususları paylaştım.

Ciladan ziyade vernik ve özellikle renkli vernik ile boyama uygulamaları benim ve bir çok kişininde tercihi olmuştur. Çünkü hem kullanacağınız ahşaba, ahşaba özgü doğal renklerde boyaya bilirken, hem de ahşaba ekstra koruyucu bir yüzey oluşturmuş ta oluyorsunuz. Çıkan sonuç gayet naturel bir görünüm olmaktadır. Bunu ahşap yüzeylerde boya rehberi’nin 1. bölümünde örneklerle detaylıca anlattım. Dileyen rehberin ilk bölümüne aşağıdaki bağlantıdan ulaşabilir.

Ayrıca Bakınız: Ahşap Yüzeylerde Boya Rehberinin Bölüm 1– Vernik ve Cila

Rehberin 2. bölümünde ise sizlere vernik ve cila haricinde ahşap çalışmalarınız için kullanabileceğiniz diğer seçeneklere detaylıca yer vereceğim. Başlıca seçeneceklerinizi burada listelerken özellikle dikkat ettiğim husus ise Türkiye’de satışta olan, kolaylıkla temin edebileceğiniz ürünler olmasıdır.

Peki o halde başlayalım…

Ahşap Yüzeylerde Boya Seçenekleri Nelerdir?

İlk iş olarak şunu bilmekte yarar vardır. Her hangi bir boya türü her hangi bir şeye sürülebilir ve boyanabilir ama bu boyama işleminin vereceği sonuç tatmin etmeyecektir. Çünkü her bir boya ürününün kendisine has uygulama şekli bulunmaktadır. Kullanılan fırçadan, bekleme süresine ve boyama şekline kadar bilinmesi gereken bir takım bilgiler vardır.

Ayrıca ahşap boyası denilince aklınıza gelen ilk şey hobi marketlerinde önceden hazırlanmış MDF kontraplak kutular, tepsiler ve buna benzer objelerin boyanması gelecektir. Bu işin bir çok ustası, erbabı ve internette sayısız bilgileri bulunmaktadır. Benim buradaki amacım bu tip çalışmaları anlatmak değildir ama yinede bu konu hakkında kısaca bir bilgi vererek ahşap yüzeylerdeki boya seçenekleri konusuna giriş yapmak istiyorum.

MDF kontra ile yapılmış objelerle boyama işi ahşap boyamadaki en temel, en yaygın ve hobi denilince akla gelen ilk konudur. Genellikle hobi marketlerinde ve bazı kırtasiyelerde bu tip objeleri temin edebilirsiniz. Zaten bu tip objeleri satan yerlerde bu çalışmalarda da kullanabileceğiniz boyalar da bulunmaktadır. Türkiye piyasasında rahatlıkla temin edebileceğiniz, en yaygın ve en ucuz boya markası olan “Cadence” kullanılmaktadır. Bir çok renk seçeneği bulunmaktadır. Ayrıca ahşap boyaması esnasında boya haricinde yardımcı malzeme olarak kullanılması gereken medium, glaze, miksiyon gibi seçeneklerini de sunmaktadır. Kullanılan boya tipi akrilik esaslı su bazlı boyadır.

Akrilik esaslı su bazlı boya tiplerini, eğer boya işleriyle uğraştıysanız ve işin içindeyseniz duymuş veya biliyor olabilirsiniz. Özellikle bu tipteki boyaların kullanılmasının sebebi kolay kullanımı, örtücü özelliğinin oluşu, çabuk kuruması ve renk seçeneklerinin fazlalılığıdır. Ahşap boyama hobisi edinmek istiyorsanız eğer internet üzerinde araştırmalar yapabilirsiniz.

Akrilik Esaslı Su Bazlı Boya Nedir?

Yukarıda bahsettiğim boya tipi olan akrilik esaslı su bazlı boya aklınızı karıştırmasın. Sadece akrilik boya alarakta boyama işlemini yapabilirsiniz. Akrilik esaslı su bazlı boya demek kısaca akrilik boyaların önceden fabrikada hazırlanmış ve kullanıma hazır olan şeklidir. Aldığınız gibi çalışmanızı boyamaya başlayabilirsiniz. Akışkan özelliği bulunmaktadır. Boyayı fırçanıza aldığınızda aktığını göreceksiniz. Bu özelliği sayesinde çok kolay sürülebilir. Daha çok alan boyanır ve rahat kapanır. Bu şekilde hemen her türlü kendin yap çalışmalarınızdaki ahşap parçaları istediğiniz renkte gerek tamamını gerek istediğiniz desenleri resmedebilirsiniz.

Eğer sadece akrilik boya alırsanız şayet boyanız su bazlı boyaya göre daha koyu kıvamda olacaktır. Bunun hem avantajı hem de dezavantajı vardır. Avantajı, tek katta boyama işlemi yapabilirsiniz. Dezavantajı ise boyanızın kıvamı yoğun olacağı için boyayabileceğiniz alanın daha az olacağıdır. Bu da şu demek oluyor. Daha fazla boya kullanmanız gerekecektir. En iyi ihtimalle boyanızı başka bir kaba alıp içine de kaptaki boyanın 3te1 oranında su ilave ederek boyanızı inceltebilirsiniz.

Yağlı Boya Kullanan Var Mı Hala?

Ahşap yüzeylerde kullanabileceğiniz bir başka boya çeşidi ise yağlı boyadır. Yağlı boya daha plastik boyalar, sentetik boyalar, akrilik boyalar ve dahi bir çok çeşit boya daha yokken var olan bir boya çeşidir. Bir kere çok ama çok ağır kokar. Boyandığı mahalde koku kolay kolay çıkmaz. Boya yapılacak yüzeyde daha önceden var olan bir başka boya varsa da sorun yoktur. Müthiş kapatma kabiliyeti ile hemen her tülü boyanın üzerine uygulanır ama tam tersi olarak yağlı boya yapılmış yüzey üzerine her hangi bir boya yapılmadan önce o boyayı tamamen çıkarmak gerekir. Bu çıkarma işlemini de en kalın zımpara ve spatula ile yapabilirsiniz. Katman katman çıktığını göreceksiniz. Yağlı boyayı sökmek isterseniz bir başka seçenek olarak ısıtıcı makinası ile yumuşatabilir, spatula ile sökebilirsiniz. Ayrıca boya sökücü kullanabilir, spatula veya tel fırça ile boyanızı sökebilirsiniz.

Tabi yukarıda bahsettiğim eski usül kimyası olan yağlı boyalardır. Eski ahşap mutfak dolapları, kapılar, pencereler bu tip yağlı boya ile boyanırdır. Tabi şimdi mutfak dolapları kaplamalı MDFlam, kapılar amerikan kapı, pencerelerde PVC oldu. Haliyle yağlı boyanın prestiji giderek azaldı. Nitekim yağlı boyalarda kendilerini yenileyerek piyasaki varlığını ve kullanımını sürdürmektedir. Eskiden beri bildiğimiz yağlı boyalar artık günümüzde sentetik boya olarak adlandırılmaktadır.

Şimdi! Önemli kısım burada başlıyor. Elinizde eski bir dolap, masa, konsol, sandalye, tabure gibi her hangi bir ahşap objeniz olabilir. Haliyle eskidikleri içinde kullanmaktan sıkılmış olabilirsiniz. Sıkıldığınız bu tip objeleri geri dönüşüm ile yenilemek isteyebilirsiniz. Eski ahşap eşyalarınızı yenileyerek bambaşka bir hava katabilir, sıkıldığınız o objelerle yeniden barışabilirsiniz.

Sentetik Boya Nedir? Nasıl Kullanılır?

Yukarıda da dediğim gibi eski eşyalarınızı, mobilyalarınızı bir kaç basit işlem ve güzel renkli bir boya kullanarak geri dönüşüm sağlamış olursunuz. Böylelikle yeni bir eşyaya sahip olabilirsiniz ve bunu sentetik boya ile kolaylıkla yapabilirsiniz. Peki sentetik boya nedir?

Sentetik boya, nalburdan alındığı gibi kullanılamayan ve mutlaka sentetik tiner ile inceltmeniz gereken boyadır. Hemen her renk seçeneği bulunmaktadır. Sentetik boyayı daha iyi tarif etmek için yukarıda anlattığım su bazlı boya ile kıyaslayarak anlatacağım.

Su Bazlı ve Sentetik Boya Arasındaki Farklar Nelerdir?

  • Nefes alma özelliği açısından bakıldığında su bazlı boyaların böyle bir özelliği varken sentetik boyalarda böyle bir şey yoktur.
  • Su bazlı boyalar neme ve rutubete daha dirençlidirler.
  • Sentetik boyalar ise siline bilmeye, temizlenmeye daha dirençlidir. Ancak bu tip boyaların kimyası gereği zaman içinde renklerinde solmalar ve sararmalar olabilir.
  • Sentetik mi su bazlı mı diye tercih etmeniz gerekirse görünüm esaslarına göre karar verilmesi gerekmektedir. Bu da şu şekildedir. Sentetik boyalar mat, yarı mat (saten) ve parlak seçenekleri varken su bazlı boyalarda mat ve yarı mat seçenekleri vardır.
  • Sentetik ve su bazlı boyaların ortak noktası ise her iki boya türü de örtücü özelliği olan ve boyadığınız her hangi bir şeyin rengini kullandığınız boyanın rengi ile tamamen kapatabilen boya çeşididir.
  • Sonuç olarak evinizde ya da alarak yenilemek istediğiniz her hangi bir ahşap eşyayı, rengini değiştirerek yenilemek istiyorsanız sentetik veya su bazlı boya kullanmanız gerekmektedir.

Polisan’ın yeni nesil ahşap boya grubu muazzam işler yapmanıza olanak tanımaktadır. En profesyonelinden en amatör boyacısına kadar herkesin kolaylıkla kullanabileceği türden boyalardır.

Sentetik ve Su Bazlı Boyalarda Genel Uygulama Nasıldır?

  • Boyaların hazırlanmasından ziyade boyayacağınız obje üzerinde nasıl uygulama yapmanız gerektiğine dair başlıca bilgileri paylaşmak istiyorum.
  • Uygulanacak yüzeyler düzgün, sağlam, kuru ve tozdan arındırılmış olmalıdır.
  • Eski yüzeylerde yapılacak uygulamalardan önce yüzey iyice zımpara yapılarak yeni yapılacak boyanın performansı arttırılmalıdır.
  • Varsa yüzeydeki çukur ve çatlaklar ahşap macunu ile doldurulmalıdır.
  • Boya işlemine geçilmeden evvel kullanacağınız boyayı farklı kapta tiner ile incelterek (yarı yarıya) ilk kat boyayı yani astarını yapmalısınız. Bu arada astar boyası olarak satılan boyaların çoğu ticari amaçlı satılan ve satın alınmasının gereği olmayan boyalardır. Astarı son kat boya için kullanacağınız boya ile yapabilirsiniz.

Yukarıda sizlere başlıca uygulama şeklinden bahsettim. Sonuç olarak profesyonel amaçla boya işeri yapmayıp, özellikle kendin yap fikirleri için ahşap unsurları barındıran projelerinizde kendi ahşabınızı bilinçli bir şekilde boyayabilmeniz için bilgiler yer vermeye çalışıyorum. O sebepten de verdiğim bilgilerde bu yöndedir.

Ahşap yüzeylerde boya rehberi yazımın devamında sizlere bu uygulama prensibini daha detaylıca maddelere ayırarak bir ahşap eşyanın boya işini nasıl bitireceğinizi anlatacağım. Böylelikle sahip olduğunuz eski ahşap mobilyaların boya ile geri dönüşümünü sağlayabilirsiniz.

Boya Yaparak Eski Ahşap Mobilyaların Geri Dönüşümü

Sizler için aşamalarıyla eski bir ahşap mobilyanın boya ile geri dönüşümünü aşağıda vereceğim bir kaç örnek ile madde madde anlatacağım. Aşağıdaki sizler için öncesini ve sonrasını gösteren bir kaç örneğe yer veriyorum. Fazlasıyla fikir vereceğini düşünüyorum.

ahşap yüzeylerde boya rehberi

Ahşap Yüzeylerde Sentetik Esaslı Mat Boya Uygulaması

ahşap yüzeylerde boya rehberi

Ahşap Yüzeylerde Sentetik Esaslı Yarı Mat Boya Uygulaması

ahşap yüzeylerde boya rehberi

Ahşap Yüzeylerde Sentetik Esaslı Parlak Boya Uygulaması

Yukarıdaki görseller fazlasıyla profesyonel şekilde eski eşyaların geri dönüşümü ile yeni işlevler kazandırılmış çalışmalardır. Biraz hayal gücü biraz da boş vakit ile insanın yapacağı şeylerin sınırı yoktur. Eğer ki yukarıdakilere benzer daha fazla fikir görmek istiyorsanız aşağıdaki bağlantıda bulabilirsiniz.

Ayrıca Bakınız: Eski Eşyaların Geri Dönüşüm Fikirleri – Öncesi ve Sonrasıyla 19 Farklı Örnek

Peki buna benzer eski mobilyalarınızı nasıl boyayacaksınız? Hemen sıralıyorum…

  • İlk iş olarak mevcut mobilyanızı etrafı açık olacak şekilde bir yere taşıyıp, konumlandırınız. Altına da boya naylonu temin edip sermeyi unutmayınız. Nalbularda 3-5 liralık fiyatlarda 50m2 lik paket halinde satılmaktadır.
  • Eğer ki mobilyanızın üzerinde varsa kulpları sökün.
  • Varsa daha önceden çakılmış çivi veya vidaları sökün.
  • Genel de eski ahşap mobilyalar; dolap, şifoniyer, zigon gibi parçaların arkası kontra ile kapatılmıştır. Varsa bunu da sökmenizde yarar var. Çünkü muhtemelen çürümüştür.
  • Söküm işleri tamamlandıysa boya incesi ikinci hazırlık aşamasına geçin.
  • Öncelikle kalın zımpara ile eski yüzeydeki boyayı sökmeye başlayın. Zımpara işin en zor kısmıdır. Eğer ki elektrikli bir zımpara aletiniz yok ise biraz yorucu olacaktır.
  • Zımpara da ikinci aşama olarak daha ince bir zımpara ile zımpara işine devam edin. Eşyanın üzerinde girintili çıkıntılı ince detaylı profiller olabilir. O kısımları mümkün olduğunca çıkarmaya çalışın. Çıkmıyorsa da çok uğraşmayın. Eğer ki mevcut boya çok kalın bir tabaka halinde ise nalburdan bir boya sökücü alın. Daha önce kullanmayanlar, eğer kullanmak istiyorsanız mutlaka bu kısmı dikkatlice okumalısınız.
  • Boya Sökücü Kullanacakların Dikkatine!
  • Boya sökücü hemen her nalburda bulunmaktadır.
  • Boya sökücüler 3 veya 4 numaralı bir fırça kullanarak uygulayınız.
  • Fırçanızı ne çok boya kutusuna daldırın, ne de çok fazla sökücü malzemeyi fırçaya almayın.
  • Boya sökücü keskin kokulu ve yakıcı özelliği olan kimyasal bir maddedir.
  • Uygulama esnasında mutlaka kalın inşaat eldiveni, kalın plastik gözlük ve ağzınız için bir maske kullanmalısınız.
  • Vücudunuzun her hangi bir yerine sıçraması veya bulaşması halinde hiç vakit kaybetmeden bolca temiz su ile yıkayın.
  • Boyası sökülecek alanın tamamına değil de daha küçük alanlarda uygulayın.  Sökücüyü sürdükten sonra en az  15 dakika bekleyin.
  • Mevcut boyanın yavaş yavaş kabardığını göreceksiniz. O vakit tel fırça veya bir spatula ile kabaran boyayı sökmeye başlayabilirsiniz.
  • Gerekirse aynı çalışmayı 2. kez tekrarlayın ve işlemi tamamlayın.
  • Mevcut boyanın sökülmesinden sonra sırada basit bir onarım işi var. Bu da daha önceden varsa çivi veya vida boşlukları, yarıklar ve çatlaklar, ahşap macunu ile doldurulur. Bu işlemi elinizle bile yapabilirsiniz lakin daha profesyonel olsun istiyorsanız ince uçlu bir spatula ile boşlukları doldurabilirsiniz.
  • Ahşap macunuz kuruduktan hemen sonra ince bir zımpara ile üzerinden geçin. Macun ahşap ile hem yüz olana dek zımparalayın.
  • Zımpara işlemleri bittikten hemen sonra artık boya işlemine geçebilirsiniz.
  • Önce nasıl bir boya yapacağınıza karar vermelisiniz. Yukarıdaki görsellerde yer alan örneklere göre 3 farklı sentetik boya çeşidini de anlatacağım.
  • Sırasıyla mat, yarı mat ve parlak boyalar kullanılmıştır.
  • İlk görselde boya mümkün olduğunca sentetik tinerle inceltilmiş ve sentetik esaslı mat boya kullanılmıştır.. Daha naturel ve rustik bir görünüm elde etmek için geniş ve düz kesim bir fırça kullanılmıştır. Fırçadaki boya hızlıca yayılarak bir kısım yerlerde daha yoğun iken bir kısım yerlerde daha seyreltilmiş boya uygulanmıştır.
  • İkinci görselde sentetik esaslı yarı mat boya kullanılmıştır. Önce bir kat astar uygulanmıştır. Ardından ikinci ve son kat boya yapılmıştır.
  • Eski bir eşyayı yenilemek için boyayıp yeninden eskitme görünümü vermek kulağa ne kadar mantıklı geliyor bilemiyorum lakin göze çok hoş geldiği aşikar. Boya işlemi bitirildikten sonra boya kuruyunca hem ince hem de küçük bir parça zımpara ile istediğiniz yerlerden geçerek bir miktar yeni boyayı sökerek, yeni boyadığınız mobilyaya eskitilmiş bir görünüm verebilirsiniz.
  • Üçüncü ve sonra görselde ise sentetik esaslı parlak boya kullanılmıştır. Bu boya cinsini evinizdeki eski ahşap kapılarda da kullanabilirsiniz. Parlak bir görünüm seviyorsanız eğer evinizdeki kapıları bu şekilde boyayarak zengin bir görünüm elde edebilirsiniz.
  • Bu boyayı fırça izi bırakmadan boyayabilmek için rulo kullanmanız işinizi kolaylaştıracaktır. Ayrıca bir miktar sentetik tiner ile incelterek boyanın yayılmasını kolaylaştırabilirsiniz. Önce bir kat astar atmalısınız. Ardından en az iki kat boya yaparak çalışmanızı bitirebilirsiniz.

Ahşap yüzeylerde boya rehberi’nin bu bölümü yine bir miktar uzun olduğunun farkındayım lakin anlatacak öyle çok konu olunca yazmakla da bitmiyor. 2. bölümün burada sonuna gelmiş bulunmaktayız. Ahşap yüzeylerde boya rehberi’nin 3. bölümünde ise sizlere Türkçe’ye kara tahta boyası olarak geçmiş chalkpaint nedir, nasıl uygulanır ve 3 farklı tarifi ile evde nasıl bu boyadan yapılacağını anlatacağım. Takipte Kalın!

Yorum Yapabilirsin