Ahşap Rehber

Kendin Yap Fikirleri İçin Ahşap Yüzeylerde Boya Rehberi – Vernik ve Cila

hazırlayan Pınar Alkan

Ahşap yüzeylerde boya rehberi kapsamında sizlere bu yazıda vernik ve cila hakkında bilgiler vereceğim. Sizler için bu zamana kadar geri dönüşüm odaklı kendin yap fikirleri, nasıl yapılacağı uzunca veya kısaca, örneklerle ve derlemelerle hazırlayıp, ilham ve esin kaynağı olması adına bir çok fikir paylaştım. Bir çoklarında da ve özellikle nasıl yapılır konularında boya kullanılan çalışmalarda hangi boyaların seçileceği ve nasıl kullanılacaklarına dair bilgilere yer vermeye çalıştım.

Şimdi ise sizler için tam manasıyla kendin yap fikirleri için ahşap yüzeylerde boya rehberi olacak bir yazı hazırladım. Lakin ahşap üzerine bir çok farklı boya ve uygulama şekli olduğu için yukarıda da dediğim gibi bu yazıda vernik ve cila hakkındaki bilgilere yer verdim. Bu yazıda bulacaklarınız başlıca;

  • Vernik ve cila arasındaki farklar
  • Vernik ve cila çeşitleri
  • Vernik kullanımındaki genel bilgiler
  • Yat verniği ve cam cila arasındaki farklar gibi…

Lafı daha fazla uzatmadan hemen başlayalım.

Ahşap Yüzeylerde Boya Rehberi

Ahşap yüzeylerde boyama denilince aklınıza gelecek olan ilk malzeme vernik ve ciladır. Ahşap malzeme, vernik veya cila ile tamamlanınca bambaşka bir havaya bürünmekte, dekoratif ve zengin durmaktadır. Lakin ahşap boyamada tek seçenek vernik ve cila değildir. Bir çok farklı seçenekte boya ve boyama imkanınız bulunmaktadır.

ahşap yüzeylerde boya rehberi

Ahşap Üzerine Hangi Boyalar Kullanılır

Ahşap üzerine, su bazlı akrilik boyalar, yağlı boyalar, chalk boyalar kullanılır. Bunları sizler için detaylıca inceleyeceğim. Vernik ve cilayı zaten söyledim ama şu da var ki vernik ve cilalarında bir çok çeşidi bulunmaktadır. Yapacağınız çalışmanın kullanım şekline göre karar verilmesi gerekmektedir. Öncelikle vernik ve cila arasındaki farkları anlamak ve bilmek gerekir. Vernik hem seçeneği hem de kullanım esnekliği ve kolaylığı ile cilaya göre kendin yap fikirleriniz için öncelikli olarak düşünmeniz gereken malzemedir. Cila uygulaması daha zordur ve olması gerektiği gibi uygulanmazsa yaptığınız çalışma çöpe gidebilir. Cila bir nebze boya işlemi tamamlanmış ahşap üzerine sürülerek düzgün, pürüzsüz ve cam gibi parlak bir yüzey elde etmek için kullanılır ki cam cila adında bir cila çeşidi bulunmaktadır. Değineceğim!

Mesela yakın zamanda eşimin şantiyesinde benim için hazırladığım ahşap kütük sehpa ile küçük bir örnek vereceğim. Aşağıda defne ağacından kesilmiş bir ağaç kütüğü parçası gözükmektedir. Önce yüzeyindeki bıçak çiziklerini taşlama makinasına takılan cırt zımpara ile düzleştirildi. Ayrıca görsellerde yok lakin su zımparasıyla ayrıca zımpara yapılarak yüzey daha da pürüzsüzleştirildi. Zımpara işleri bitince, yüzeyindeki tozlar hava kompresörüyle  temizlendi. Polisan markasının ceviz renkli mat verniği ile boyandı. Özellikle mat vernikle boyandı. Çünkü mat mı parlak mı olması gerektiğine karar veremedik. Direk parlak uygulamış olsaydı bir daha geri dönüşü olmayacağı için önce mat ile boyadık ve duruşuna göre karar verdik. Kararımız da sonradan parlak olmasından yana oldu. Görselde gördüğünüz üzere ceviz renkli vernik ile tek kat boyanmış hali gözükmektedir. Kuruduktan sonra iki kat daha boyanarak daha koyu bir renk elde edildi. Son olarak parlak olmasını istediğimiz için yine Polisan markasına ait cam cilasını alındı ve uygulandı. Son halini sizinle daha sonra paylaşacağım.

ahşap yüzeylerde boya rehberi

ahşap yüzeylerde boya rehberi

ahşap yüzeylerde boya rehberi

ahşap yüzeylerde boya rehberi

Gördüğünüz gibi oradan buradan bilgileri derleyerek değil bizzat tatbik ederek sizlere bilgileri aktarmaya çalışıyorum 🙂 Hatta yukarıdaki görselde Akçalı markasına ait parlak sprey vernikte gözükmektedir. Lakin bu çalışmada kullanılmadı.

Kaç Çeşit Vernik Vardır?

Su Bazlı Vernikler, koruyucu özelliği neredeyse olmayan, uygulaması basit ve kuruma süresi oldukça düşük olan vernik tipidir. Fırça ve rulo ile uygulanabilir. Fırça izi yapmaz. Önceden boyanmış ahşabın rengini koruma özelliği bulunur.

Yat Vernikleri, adında anlaşılacağı üzere özellikle su ile temas etme durumu olan ahşap malzeme üzerinde kullanılması tercih edilir. Lakin koruyuculuğu çok yüksek olduğu için kendin yap fikirlerinizde yaptığınız çalışmalarda ki bu mesela ahşap kütük ile yaptığınız bir sehpa için düşünebilirsiniz. Eğer ki çizilmesini istemiyorsanız yat verniği kullanmanız daha iyi olacaktır.

Sprey Vernikler, su bazlı verniklerle aynı özelliklerde olan verniklerdir ki bu benim en sık kullandığım ve tercih ettiğimiz vernik türüdür. Kullanımı oldukça basittir. İlla ki bir sprey boya ile bir yerleri boyamışsınızdır. Bundan dolayı kullanımın ne kadar olduğunu tahmin edebilirsiniz. Nitekim sprey boya gibi uygulama mantığınıda uygulanır. Yaklaşık 20cm mesafeden tüm yüzeye eşit şekilde dağılacak şekilde sıkılır. Çok çabuk kuruma süresine sahiptir. Kuruduktan sonra yaptığınız çalışmanın durumu ve görünümüne göre ikinci ve hatta üçüncü katı da uygulayabilirsiniz. Mutlaka denemenizi öneririm.

Verniklerde Renk Olayı Nedir?

Verniğin özellikle espirisi şeffaf olması hasabi ile ahşabın doğal görünümünü kapatmadan hem çevre şartlarından koruma hem de dekoratif görünüm elde etmenize yarayan bir ürün olmasıdır. Yukarıda saydığım verniklerin mat, yarım mat ve parlak olarak 3 farklı seçenekleri mevcuttur. Ayrıca işin en güzel yanı içeriğinde renkli olanları da bulunmaktadır. Meşe, ceviz, kestane, dişbudak gibi bir çok renk seçeneği sunan “Polisan” markasına ait politex vernikleri hem çok ucuza hem de hemen her nalburda bulabileceğiniz bir üründür. Hemen hemen bir çok çalışmamda bu markanın renkli verniklerini kullandım. Hem kullanımı hem de temini kolay olmasından dolayı ilk tercih ettiğim su bazlı verniktir. Aşağıda çam ağacından mamül aynı renk ahşap plakalar üzerine farklı renklerde vernik uygulamalarını görebilirsiniz.

ahşap yüzeylerde boya rehberi

ahşap yüzeylerde boya rehberi

ahşap yüzeylerde boya rehberi

Yukarıda yapılmış çalışmalar aynı renk verniği bir ve bir kaç kat uygulanmış hali ile tek kattan çok kata geçişteki ton farklılığını yansıtmaktadır. Aşağıda vereceğim vernik kullanımındaki genel bilgilerden de göreceğiniz üzere vernik uygulaması esnasında bekleme sürelerine tabi kaldığınız vakit ortaya çıkan rengi açık ve aydınlık bir ortamda iyi teşhis edebilirseniz, belki de istediğiniz renk tonunu tek katta yakalamış olabilirsiniz.

Sprey verniklerde ise “Akçalı” markasına ait spreyi kullanmaktayım. Çünkü hem ucuz hem de pahalı muadilleriyle arasında hiç bir fark yoktur. Mat, yarım mat ve parlak seçenekleri bulunmakta olup renk seçeneği bulunmamaktadır.

Yat vernikleri de aynı sprey vernikler gibi mat, yarı mat ve parlak seçenekleri bulunmaktadır. Alt katmanda yapılmış her hangi renkteki yüzeye uygulanabilir ama dikkat edilmesi gereken bir kaç husus bulunmaktadır. Yat verniği her ne kadar şeffaf olsa malzemenin yapısı gereği sarımsı bir renge sahiptir ve bu durumda alt katmandaki rengi bir miktar daha koyu bir hal alabilir. Parlatma konusunda ise neredeyse cila gibi bir etki yaratır. Yat verniği uygulanmış yüzeye elinizle dokunduğunuzda pürüz, kaymak gibi bir his verecektir. Diğer verniklere göre en sağlam ve çizilmelere dayanıklı olanıdır. Ayrıca su ile temas eden ahşapta kullanılması, ahşabın suya dayanımını arttırır. Bilgi amaçlı, beyaz boyalı her hangi bir ahşabın üzerine sürdüğünüz vakit, sarımsı bir renge sahip olacağınızı unutmayın! Uygulaması ilk kez kullanacaklar için daha zordur. Daha yoğun kıvama sahiptir ve boyama esnasında fırça izi bırakacaktır. Belki birkaç damla sentetik tiner ile yumuşatarak uygulayabilirsiniz. En iyi uygulama şekli üstübü ile yapılanı olacaktır. Devamlı dairesel hareketlerle verniğin yüzeye yayılmasını sağlayabilir ve düz fırça çizgileri oluşmasını önleyebilirsiniz. Kullandıkça neyin daha kolay olduğuna daha rahat karar verebilirsiniz.

Vernik Kullanımında Genel Bilgiler

  • Yüzey tozsuz ve temiz olmalıdır.
  • Yüzeyde boşluklar, çizikler ve çatlaklar varsa ilk kat olarak dolgu verniği kullanılmalıdır. Tabi bu tercih meselesidir. Yaptığınız çalışmada kullandığınız ahşap, eski ve yıpranmış ise ve öyle de kalmasını istiyorsanız, yüzeydeki tozlarından arındırarak direk vernik uygulamasına geçebilirsiniz.
  • Su bazlı vernikler 1 saat içinde tamamen kurur.
  • Yat verniklerinin kuruma süresi 1 haftayı bulur.
  • Birinci ve ikinci kat uygulaması arasındaki bekleme süresine riayet edilmesi, vernik uygulamanızı doğru ve başarılı şekilde yapılmasını kolaylaştırır.
  • Özellikle yat verniklerini en az 3 kat uygulanması gerekir. Birinci katı uygularken, sentetik tiner ile verniği incelterek ahşabın tüm gözeneklerine emilmesini sağlamalısınız. İkinci ve üçüncü kat vernik uygulamasında ise verniği olduğu gibi kullanabilirsiniz. Katlar arasında en az 24 saat beklenmelidir.
  • Su bazlı verniklerde ise yüzeyin emiciliğine göre değerlendirilerek 2 veya 3 kat uygulama yeterli olacaktır. Katlar arasında 2-3 saat bekleme süresi gereklidir.

Ahşap Cilası Nedir? Nasıl Yapılır?

Her ne kadar cila bir boya çeşidir olmasa da ahşap yüzeylerde boya rehberi içinde cilaya da yer vermek gerekir diye düşünüyorum. Bir çok insan vernik ve cilayı bir birine karıştırmakdır. Piyasada cam cila olarak satılan ürün bile aslında bir nevi verniktir. Yat verniğine benzer bir malzemedir. Yeri gelmişken yat verniği ile cam cila arasındaki farktan bahsetmek isterim.

Yat Verniği Mi? Cam Cila Mı?

Ahşap yüzeylerde boya rehberi hazırlıyorsak yat verniği ile cam cila kıyaslamasına da mutlaka yer vermeliyim. Çünkü bir birine bir çok açıdan benzeyen ama belirli ölçülerde farklılığı olan iki malzeme olup, bir çok nalbur da cam cila olmadığı için yat verniği satmaya çalışmasından ötürü hataya düşmemenizi istiyorum. Yat verniği ile cam cila arasındaki benzerlik, tamamı ile her iki malzemede diğer vernik çeşitlerine göre daha parlak bir görünüm kazandırırken, yine diğer verniklere göre daha dayanımı yüksek ürünlerdir. Lakin aralarında can alıcı bir fark vardır. Önce şunu net bir şekilde söylemeliyim. Cam cila almak için nalbura gittiniz. Cam cila diyerek isteyiniz. Size yat verniğini de sunacaklardır.  Abi, Abla her ne ise buda aynısı, aynı işi görür, diyeceklerdir. Buna kanıp almamızı öneririm. Eğer amacınız yat verniği kullanmaksa zaten ne amaçla aldığınızı biliyorsunuzdur ama parlak ve sağlam bir yüzey elde etmek ve en önemlisi mevcut renkte bir değişim olmasını istemiyorsanız cam cila kullanmak zorundasınız. Yani yat verniğinin sarımsı rengini kullanmak istemiyorsanız, o vakit cam cila alacaksınız. Uygulama şekli ise yukarıda tarif ettiğim gibi yat verniği ile benzerdir.

Gelelim Ahşap Cilasına!

Cila, vernik gibi akışkan bir kıvamda değildir. Bunda hem fikir olmalıyız. Cila vazelin, krem gibi bir malzemedir. Nitekim “Polisan” “Hemmel” “Dyo” ve “Marshall” gibi markalarda parke cilası ve benzeri adlar altında cila satışı yapılmaktadır. O şekilde cilalar alarak cila uygulamanızı yapabilirsiniz lakin en güzeli ve doğru krem cinsinde olan sürme cilalardır. Mesela “Pruva” markasının ürettiği cilalar mevcut olup, sağlık açısından da sıfır zararlı içeriğe sahiptir. Ahşap kütük kesikleri ile servis tabakları yapmak çok moda ve belki sizde yapmayı, nasıl yapacağınızı araştırıyor olabilirsiniz. Pruva ahşap cilası ile bu çalışmayı gönül rahatlığıyla yapabilirsiniz. Ayrıca bir de gomalak cila uygulaması var ki bu çok eski bir tür cila tekniğidir. Doğrusu 10 kat, 20 kat, 30 kat ve daha fazlasıyla yapılmaktadır. Bir kaç hafta sürmektedir. Fakat iş bitiminde sanki gerçek bir cam konulmuş gibi bir yüzey ortaya çıkmaktadır.

Vernik ve cila hakkında en temel bilgileri derleyip, sizlerle paylaşmaya çalıştım. Cila hakkındaki düşüncemi ve size önerimi dile getirdim. Peki ya vernik…

En İyi Vernik Hangisidir?

Piyasada çok ama çok fazla vernik çeşidi bulunmaktadır. Hemen her boya markasının vernik ürünleride vardır. Lakin piyasanın kallavi ustalarının kullandığı marka  Hickson Decor Aqua ahşap verniğidir. Fiyatı diğer verniklere ve markalar göre takriben 5 kat fazladır ama işin hakkını veren bir üründür. Bizim için, yani ucuz maliyetler güzel işler çıkarmaya çalışan kendin yapçılar için en iyi vernik “Polisan” markasına ait politex modelidir. Renk kartelası olarak bir hayli seçeneği de bulunmaktadır.

Uzun lafın kısa vernik deyin akla gelen ilk şey parlatıcı bir yüzey elde etmeye yarayan bir malzeme olarak gelmektedir. Lakin vernik, tam anlamıyla ve manasıyla bir ahşap boyasıdır. İsterseniz renksiz olanları da kullanarak mat veya parlak yüzeylerde elde edebilirsiniz.

Sizler için hazırladığım, ahşapla ilgili kendin yap çalışmalarınızda yardımcı olacak ahşap yüzeylerde boya rehberi başlığı altında  vernik ve cilanın ne olduğu, kullanım şekilleri hakkında bilgi vermeye çalıştım. Yazımın devamında diğer ahşap boyası seçeneklerini, neler ve nasıl yapılacakları hakkında bilgileri paylaşacağım.

8 Yorumlar

  • Pınar hanım merhaba!

    Çok güzel bilgiler vermişsiniz teşekkürler. Bir sorum olacak. Renkli verniklerden bahsettiğiniz bölümde ikinci ve üçüncü resimde ortadaki verniklerin renkleri nelerdir acaba? Ve bu vernikleri resimdeki ince kesik uçlu fırçayla mı boyadınız?

    Cevabınız için şimdiden teşekkürler, kolay gelsin!

    • Merhaba Efe Bey.

      2. Fotoğrafta kestane rengi 3. Fotoğrafta ceviz rengidır. İsterseniz kesik uçlu firçayla da boyayabilirsiniz ama şunu belirtmeliyim ki boyanacak yere göre boya, boyaya göre fırça seçilir. Yani sizin boya yapacağınız yer kadar boyanın cinsine fırça seçimi için önemlidir. Ona keza boyanacak alanda fırça seçiminde bir faktördür.

  • Merhaba Pınar Hanım.

    Uzun zamandır doğru bilgiye ulaşmak için araştırma yapıyordum ki yazınızı okuduğumda sorularıma nihayet cevap bulabildim. Harika bir yazı olmuş, emeğinize sağlık. Yaptığınız vernik uygulamasında 1. ve 3. fotoğrafın en sağındaki renkleri öğrenmek isterim. İyi çalışmalar dilerim.

    • Merhabalar Derya Hanım.

      İlginize teşekkür ederim. 1. fotoğraftaki renk “kurşuni” 3. fotoğraftaki renk ise “siyah” olmaktadır.

      Size de iyi çalışmalar.

  • merhaba pınar hanım;
    kızıl çam’dan piknik masası yapıyorum. bu masayı doğal haliyle damar çizgilerini göstersin istiyorum. hangi vernik kullanmamı tavsiye edersiniz

    iyi çalışmalar.

    • Merhabalar Hüseyin Bey.

      Çam kerestesi ham hali ile sarımsı bir renge sahiptir. Su yolları da oldukça natureldir. Bu naturelliği kaybetmeden boyama seçeneğiniz her türlü su bazlı renkli ahşap vernikleridir. Renk seçimi size kalmıştır. Polisanın renkli ahşap verniklerini öneririm. Kullanımı kolay ve uygun fiyatlıdır.

      İyi çalışmalar.

Yorum Yapabilirsin